Smullen in hospice
In het huiselijk ingerichte hospice aan de Schoolstraat in Zoetermeer, midden in het groen, ontbreekt het de zes bewoners niet aan aandacht. Hier krijgen mensen in de laatste fase van hun leven de nodige zorg en ondersteuning als dat thuis niet meer geboden kan worden. En dan op zó'n manier dat ze zich ‘bijna thuis’ voelen. In het hospice krijgen bewoners bijvoorbeeld dagelijks hun vers bereide wensdieet.
door Marleen Teunissen
Gastvrijheid
Vanuit haar professie als chef-kok en horecaondernemer weet Marianne als geen ander welke rol eten speelt. Na jarenlang in Londen gewerkt te hebben als chef-kok en eigenaar van een pub weet ze precies hoe ze mensen het gevoel van gastvrijheid en huiselijkheid kan geven. Vlak voor corona uitbrak, keerde ze terug naar Nederland vanwege haar gezondheid en om weer dichter bij familie te kunnen zijn. Werken is nu even niet mogelijk. Maar toen er een advertentie in het Streekblad stond waarin vrijwilligers gezocht werden om te koken in het hospice reageerde Marianne meteen.
Als geen ander weet zij hoe je met kleine dingen mensen blij kunt maken.
"Hier geldt, net als in de horeca, het gastvrijheidsprincipe. Wil je bijvoorbeeld bij het opdienen de saus apart van de pasta? Dan doen we dat gewoon, kleine moeite. Mee-eten door familie? Mag altijd, tegen een geringe vergoeding. Vooral bij stellen die al lang bij elkaar zijn, missen partners vaak het samenzijn tijdens etenstijd. Zij vinden het fijn om aan te haken bij het avondeten hier."
Voedingswaarde
Uit pakjes koken, magnetronmaaltijden of maaltijden laten bezorgen? Hier in het hospice werd al snel de keus gemaakt voor dagelijks vers eten. En dat zorgde meteen voor de vraag naar kookvrijwilligers.
“Ik kook zelf graag met de seizoenen mee en probeer dan in te spelen op de favoriete gerechten van mensen uit vroeger tijden. Onlangs maakte ik kippelevertjes met ui, spek en witbrood. Bij het ophalen van de spullen zag ik de bewoonster, die altijd met veel pijn rechtop geholpen moet worden om überhaupt te kunnen eten, nog nèt met haar vinger de laatste (jus-)broodkruimels genietend van haar bord halen. In dit werk leer ik nog steeds. Niet iedere bewoner is namelijk goed in staat om te slikken en te kauwen. Dat maakt het belangrijk om al bij de eerste kennismaking, samen te kijken naar passende porties. En de hacheeschotel die iedereen zo lekker vond is eenmalig geweest. De verpleegkundigen signaleerden wat effecten de dag erna. Nu houd ik het maar op boeuf bourguignon”, aldus Marianne.
"Haar reactie bij de eerste keer proeven maakte mij trots."
Creativiteit
"Omdat onze bewoners moeite kunnen hebben met slikken en kauwen zet ik al mijn creativiteit in in dit werk. Zo heb ik een smoothie bedacht voor iemand die moeite heeft met slikken en vast voedsel. Haar reactie bij de eerste keer proeven en dat ze aan die smoothie bijna verslaafd raakte maakte mij trots. Ook de bewoner die wat knorrig reageerde op mijn stelling dat ik voor 99 procent kon garanderen dat ik iets kon maken wat híj lekker vond kon ik verrassen. Met een gerecht uit zijn favoriete vakantieland: coq au vin.
Regelmatig zoek ik naar ouderwetse toetjes en dat levert succesnummers op. Zoals de appelmoes met schuimkop (geen vet, geen koolhydraten, warm uit de oven). Uit de reacties van de mensen is af te leiden dat voeding troostrijk kan zijn.”
Aanwezige collega Mechtelien (zorgvrijwilligster) benadrukt de grote creativiteit van Marianne en haalt als voorbeeld de moederdag hightea aan, met allemaal prachtig opgemaakte minihapjes, zodat iedereen toch van alles kon proeven. En: collega-vrijwilligers zijn ook blij als er eten overblijft. Het wordt met smaak door hen opgemaakt.
Vanuit jarenlange ervaring geeft Mechtelien nog een tip mee voor het vrijwilligerswerk in het hospice: "Ga uit van het unieke van ieder mens."
Kookvrijwilligersteam
Het team kan goed versterking gebruiken om de dagelijkse kooktaak van 15.00 tot 19.00 te bemensen. Na het inventariseren van de eetwensen doet u zelf de boodschappen voor u aan het koken slaat. Chef-kok-ervaring is niet nodig, wel ervaring met ‘huiselijk koken’, waar nodig meerdere maaltijden tegelijk.
Menigmaal krijgt Marianne de vraag of het werken in een hospice zwaar is.
"Ik vind het helemaal niet zwaar. Gesprekken gaan niet over pijn of de naderende dood, maar juist over wat ze voorheen zelf kookten of wat ze als kind te eten kregen. Mooie herinneringen hoor je dan en ik zie vooral blije gezichten. Ook als ik weer fulltime zou werken, blijf ik dit vrijwilligerswerk zeker doen."
"Gesprekken gaan niet over de dood, maar juist over wat ze voorheen zelf kookten."
Meer informatie
Wilt u ook kookvrijwilliger worden?
Stuur dan een mail naar: [email protected]
Meer informatie over het hospice is te vinden op www.hospicezoetermeer.nl
Fotobijschriften:
Marianne weet dat bewoners het vers gemaakte eten waarderen
Koken met creativiteit zorgt voor lekker eten.
Foto’s: Remco Koers
Vertrouweling
De vrijwilligers van MEE ZHN - Vrijwilliger Thuis zetten zich in Zoetermeer al jaren in als maatje voor mensen met een chronische ziekte en/of een beperking, geheugenproblemen of dementie. Deze mensen hebben vaak een klein sociaal netwerk. Vrijwilliger Thuis biedt ze (twee) wekelijks gezelschap en maakt het mogelijk dat de mantelzorger even tijd voor zichzelf heeft. Doel is met name het bieden van ontspanning, een luisterend oor en het verlichten van eenzaamheid. Sinds 2021 ziet Vrijwilliger Thuis dat er bij deze doelgroep ook veel behoefte is aan ondersteuning bij vertrouwenskwesties en belangrijke persoonlijke afspraken. Denk bijvoorbeeld aan doktersbezoek, waarbij de mantelzorger of mentor niet mee kan gaan. Om aan deze hulpvraag te voldoen, is Vrijwilliger Thuis per 1 februari gestart met een pilot ‘Vertrouwelingmaatje’.
Lees het verhaal