Door Ineke de Jong

‘Wat zou ik willen als ik als vluchteling in een vreemd land terechtkom?’ Op die vraag was voor Wilma van Hengel maar een antwoord mogelijk: de taal leren, contacten leggen en opgevangen worden door lieve mensen. Daarom zet ze zich al jaren in voor vluchtelingen en anderen die Nederlands willen leren. 

Wilma heeft onderwijskunde en Bijbelwetenschap gestudeerd en gaf 33 jaar les op middelbare scholen. Ook was ze buurtwerker in Rotterdam, waar ze in de wijk Katendrecht via verschillende projecten Nederlandse les gaf aan buitenlandse vrouwen. Daar maakte ze kennis met Nederlands Babbelen, waarbij koppels van Nederlandstalige mensen met mensen die de taal leren in gesprek gaan met elkaar. Jaren later ging ze hiermee in Zoetermeer bij Perron 28 aan de slag. Nu doet ze dat drie ochtenden in de week in kerkgebouw Het Kompas aan de Piet Heinstraat.

Babbelen

‘We hebben vanaf de eerste dag onze deuren voor hen opengezet. Ik heb een briefje opgehangen in het AZC en er kwam meteen respons. Nu heb ik een lijst van 126 deelnemers,” vertelt Wilma. ‘We praten met elkaar en ik noem het babbelen, omdat er geen examen of iets dergelijks aan vast zit. Zo leren ze Nederlands spreken en kunnen ze contacten leggen. De theorie van een taal is belangrijk, maar als ik je niet versta, komen we nergens. Het babbelen kan over van alles gaan: het weer of hoe het met je gaat.’

Buren

De kerk organiseert wekelijks een ‘Open Kerk’ voor buren om koffie te drinken. ‘Het AZC ligt hier vijfhonderd meter vandaan, dus dat zijn ook onze buren,’ aldus Wilma. “Ik heb dan wel het Nederlands Babbelen opgezet, maar het is een project van de kerk. Ik heb alle medewerking en er komt veel respons uit kerkgemeenschap Het Lichtbaken. Daaruit komen vrijwilligers en we krijgen spullen, zoals spelletjes, fietsen en huisraad. Als een statushouder een woning krijgt, heeft hij of zij nog niets. Er is in het AZC geen ruimte om iets op te slaan.”

Spelletjes

Wilma kreeg de vraag van statushouders of er niet een leuk programma kon worden gemaakt met bijvoorbeeld een thema. Dat heeft er voor gezorgd dat er sinds mei op vrijdagochtend spelletjes worden gedaan. ‘Denk daarbij aan Scrabble en Boggle,’ legt Wilma uit. ‘Het zijn woordspelletjes, want het gaat tenslotte om het leren van de taal.’ Vooral voor deze ochtend is ze op zoek naar vrijwilligers: ‘Als je van spelletjes houdt, is dit een leuke manier om zelf plezier te hebben en tegelijkertijd de Nederlandse taal op een ontspannen manier aan iemand te leren.’

Bij het kennismakingsgesprek met een statushouder let Wilma op het niveau van spreken. Daar past ze het te gebruiken materiaal op aan. De deelnemers worden in groepen opgedeeld. ‘Ik ben er zelf altijd bij,’ vertelt ze. ‘Verder verschilt het. Er zijn tien vaste vrijwilligers die op verschillende dagen worden ingeroosterd.’ Het aantal deelnemers ligt tussen de twintig en dertig. Wilma vertelt graag verhalen en ze leest voor. ‘Ik heb éénminuutverhaaltjes, maar ook een vervolgverhaal waar ik iedere week uit voorlees. Ik kies dan wel iets met een dieper liggende achtergrond. Altijd een boek van Nederlandse schrijvers, zodat er geen buitenlandse begrippen of plaatsen in voor komen.’

Wilma is ook gastdocent op middelbare scholen voor Amnesty International. Vorig jaar heeft ze aan statushouders gevraagd of ze hieraan wilden meewerken. ‘Er is een echtpaar, beiden rechters, dat dit heel waardevol vindt om te doen. Vorig jaar ging het nog in het Engels, dit jaar kan het al in het Nederlands. Waarschijnlijk gaan er opnieuw tien statushouders mee naar de scholen. Het thema, mensenrechten, bereiden we op vrijdagen voor.’

Dat stukje meer

Wilma zoekt voor de dinsdag- en woensdagochtend taalgevoelige vrijwilligers. ‘We geven geen Nederlandse les, want dat krijgen deze mensen al via de officiële kanalen, maar het is juist voor dat stukje meer. Ik raad ze ook aan minstens een uur per dag met elkaar Nederlands te spreken. Ook in contact met Nederlanders. Wij hebben nogal de neiging om meteen heel behulpzaam in het Engels over te gaan, maar daar leren ze geen Nederlands door.’